Anlaşmalı Boşanma Davası Nedir?
Anlaşmalı boşanma davası, evlilik birliğini sonlandırmak isteyen tarafların, boşanmanın tüm hukuki ve mali sonuçları (velayet, nafaka, tazminat, mal paylaşımı vb.) üzerinde tam bir mutabakata vararak mahkemeye başvurdukları dava türüdür. Türk Medeni Kanunu (TMK) madde 166/3'te düzenlenen bu usul, çekişmeli davalara kıyasla tarafları psikolojik ve maddi olarak en az yıpratan, en hızlı boşanma yöntemidir.
Anlaşmalı Boşanma Şartları Nelerdir?
Bir boşanma davasının "anlaşmalı" statüsünde görülebilmesi ve tek celsede karara bağlanabilmesi için kanunun aradığı emredici şartlar bulunmaktadır. Bu şartlardan birinin dahi eksik olması, davanın reddedilmesine veya çekişmeli boşanma davasına dönüşmesine sebep olur.
1 Yıllık Evlilik Süresi Şartı
Kanun koyucu, ani kararlarla evliliklerin sonlandırılmasını önlemek amacıyla bir süre şartı getirmiştir. Anlaşmalı boşanma davası açılabilmesi için evliliğin en az 1 YIL sürmüş olması zorunludur. Bu süre, resmi nikahın kıyıldığı tarihten davanın açıldığı tarihe kadar olan süreyi kapsar.
Eşlerin Birlikte Başvurması veya Kabul Etmesi
Eşler mahkemeye ortak bir dilekçe ile başvurabilecekleri gibi, eşlerden birinin açtığı boşanma davasını diğer eşin tüm sonuçlarıyla birlikte kabul etmesi yoluyla da anlaşmalı boşanma gerçekleşebilir.
Duruşmaya Bizzat Katılım Şartı
Tarafların kendilerini avukat ile temsil ettirmeleri durumunda dahi, her iki eşin de duruşma günü ve saatinde mahkeme salonunda BİZZAT hazır bulunması şarttır. Hakim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına ve baskı altında olmadıklarına kanaat getirmelidir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?
Anlaşmalı boşanma protokolü, eşlerin üzerinde uzlaştığı şartları içeren ve mahkeme kararına (ilama) dönüşecek olan en kritik belgedir. Protokolde şu hususların hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde düzenlenmesi gerekir:
- Velayet ve Kişisel İlişki: Müşterek çocukların velayetinin kime verileceği ve diğer eşin çocukla hangi gün ve saatlerde görüşeceği.
- Nafaka: Çocuğun giderleri için ödenecek iştirak nafakası ve eş için ödenecek yoksulluk nafakasının miktarı ile yıllık artış oranları.
- Maddi ve Manevi Tazminat: Tarafların tazminat talebi olup olmadığı, varsa miktarı ve ödeme şekli.
- Mal Rejiminin Tasfiyesi: Ev eşyaları, araçlar, gayrimenkuller ve banka hesaplarının nasıl paylaşılacağı.
(Not: Protokolde yer alan düzenlemelerin hakimin onayından geçmesi zorunludur. Hakim, özellikle çocukların menfaatini (üstün yararını) gözeterek protokolde değişiklik yapılmasını talep edebilir.)
Süreç ve Zaman Çizelgesi
Anlaşmalı boşanma davalarının ne kadar süreceği mahkemenin iş yüküne göre değişmekle birlikte, genel işleyiş ve ortalama süreler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:
| Aşama | Yapılacak İşlem | Ortalama Süre |
|---|---|---|
| 1. Aşama | Protokolün hazırlanması ve dava dilekçesinin mahkemeye sunulması. | 1 - 3 Gün |
| 2. Aşama | Mahkemenin tensip zaptı düzenleyerek duruşma gününü belirlemesi. | 1 - 2 Hafta |
| 3. Aşama | Duruşmanın yapılması ve hakimin boşanma kararını vermesi (Kısa Karar). | 1 - 2 Ay |
| 4. Aşama | Gerekçeli kararın yazılması, tebliğ edilmesi ve kararın kesinleşmesi. | 2 - 3 Hafta |
Anlaşmalı Boşanma Davası Süreci Adım Adım
Sürecin sorunsuz ilerlemesi için atılması gereken adımlar şunlardır:
- Uzlaşma Sağlanması: Eşler boşanmanın tüm sonuçları üzerinde mutabık kalır.
- Protokolün İmzalanması: Uzman bir avukat tarafından hazırlanan protokol taraflarca imzalanır.
- Davanın Açılması: Yetkili Aile Mahkemesi'ne harç ve masraflar yatırılarak dava açılır.
- Duruşma: Belirlenen gün ve saatte taraflar mahkemede hazır bulunur, protokol şartlarını kabul ettiklerini hakime sözlü olarak beyan ederler.
- Kararın Kesinleşmesi: Mahkemenin gerekçeli kararı yazmasının ardından, taraflar istinaf (itiraz) haklarından feragat ettiklerine dair dilekçe vererek süreci hızlandırır ve boşanma kararı kesinleşir. Kesinleşen karar mahkeme tarafından nüfus müdürlüğüne bildirilir.
Y