Y
Belirli Süreli İş Sözleşmesi Nedir?
İş Kanunu madde 11'e göre iş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı hallerde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Ancak belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması ya da belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesine belirli süreli iş sözleşmesi denir.
Belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilmesi için kanunun aradığı objektif nedenlerin varlığı şarttır. Sırf işçinin kıdem veya ihbar tazminatı gibi haklardan mahrum bırakılması amacıyla yapılan sözleşmeler, baştan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.
Sözleşmenin Süresinin Dolması ile Sona Ermesi
Belirli süreli iş sözleşmeleri, kural olarak sözleşmede kararlaştırılan sürenin bitimiyle kendiliğinden sona erer. Bu durumda tarafların ayrıca bir fesih bildirimi yapmasına gerek yoktur. Sürenin bitimiyle sözleşmenin sona ermesi bir "fesih" sayılmadığı için, işçinin kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmayacağı Yargıtay kararları ışığında değerlendirilir.
Sözleşmenin Süresinden Önce Feshi
Belirli süreli iş sözleşmelerinde, sözleşme süresi dolmadan tarafların sözleşmeyi sona erdirmesi mümkündür. Ancak bu feshin haklı bir nedene dayanıp dayanmadığı, işçinin talep edebileceği hakları doğrudan etkiler.
Haklı Nedenle Derhal Fesih
İş Kanunu m.24 (işçi açısından) veya m.25 (işveren açısından) kapsamında yer alan sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller veya zorlayıcı sebeplerin varlığı halinde, taraflar sözleşmeyi süresinin bitimini beklemeden haklı nedenle derhal feshedebilirler. İşçi haklı nedenle feshederse kıdem tazminatına hak kazanır.
Haksız Fesih ve Bakiye Süre Ücreti
Eğer işveren, belirli süreli iş sözleşmesini süresi dolmadan ve haklı bir neden olmaksızın feshederse, işçi Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.438 uyarınca bakiye süre ücretini talep edebilir. Bakiye süre ücreti, sözleşmenin bitimine kadar geçecek süre için işçinin hak edeceği ücret ve diğer yan hakların toplamıdır.
Kıdem ve İhbar Tazminatı Hakları
Belirli süreli iş sözleşmelerinde kıdem ve ihbar tazminatı hakları, belirsiz süreli sözleşmelere göre farklılık gösterir. Aşağıdaki tabloda fesih türüne göre işçinin hakları özetlenmiştir:
| Fesih / Sona Erme Nedeni | Kıdem Tazminatı | İhbar Tazminatı | Bakiye Süre Ücreti |
|---|---|---|---|
| Sürenin Kendiliğinden Dolması | Kural olarak ödenmez (Yargıtay'ın istisnai kararları saklıdır) | YOKTUR | Yoktur |
| İşveren Tarafından Haksız Fesih (Süreden Önce) | 1 yılı doldurmuşsa ödenir | YOKTUR | Talep Edilebilir |
| İşçi Tarafından Haklı Nedenle Fesih (Süreden Önce) | 1 yılı doldurmuşsa ödenir | YOKTUR | Yoktur |
Tablodan da anlaşılacağı üzere, belirli süreli iş sözleşmelerinde UYARI ihbar tazminatı kural olarak talep edilemez. Çünkü ihbar tazminatının mantığı, belirsiz süreli bir işte çalışan kişinin işsiz kalacağını önceden bilmemesidir. Oysa belirli süreli sözleşmede işçi, işin ne zaman biteceğini baştan bilmektedir.
İş sözleşmenizin türünün doğru tespiti ve fesih sürecinde hak kaybı yaşamamanız adına, sürecin uzman bir iş hukuku avukatı ile değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.