Tahliye Taahhütnamesi Nedir?
Tahliye taahhütnamesi, kiracının kiraladığı taşınmazı belirli bir tarihte boşaltıp kiraya verene teslim edeceğini yazılı olarak beyan ettiği hukuki bir belgedir. Türk Borçlar Kanunu (TBK) madde 352/1 uyarınca, geçerli bir tahliye taahhüdü bulunan kiraya veren, taahhüt edilen tarihte taşınmaz boşaltılmazsa, dava açarak veya icra takibi başlatarak kiracıyı tahliye etme hakkına sahip olur.
Tahliye Taahhütnamesinin Geçerlilik Şartları Nelerdir?
Bir tahliye taahhütnamesinin hukuken geçerli olabilmesi ve mahkemede delil olarak kullanılabilmesi için kanunun aradığı çok sıkı şekil ve esas şartları bulunmaktadır.
Yazılı Olma Şartı
Tahliye taahhüdü mutlaka yazılı olarak yapılmalıdır. Sözlü olarak verilen "Şu tarihte çıkacağım" şeklindeki beyanların hiçbir hukuki geçerliliği yoktur. Belgenin noter huzurunda yapılması zorunlu olmamakla birlikte, imza inkarının önüne geçmek adına noter onaylı yapılması kiraya veren açısından büyük bir güvencedir.
Bizzat Kiracı Tarafından İmzalanması
Taahhütname, bizzat kiracı veya bu konuda özel olarak yetkilendirilmiş vekili tarafından imzalanmalıdır. Birden fazla kiracı varsa, tüm kiracıların imzasının bulunması zorunludur. Aile konutu olarak kullanılan taşınmazlarda ise, sözleşmede taraf olmasa dahi diğer eşin rızası (imzası) aranabilir.
Belirli Bir Tahliye Tarihi İçermesi
Belgede, taşınmazın tahliye edileceği tarih gün, ay ve yıl olarak açıkça ve tereddüde yer bırakmayacak şekilde belirtilmelidir. "Yaz sonunda", "Okullar kapanınca" gibi belirsiz ifadeler içeren taahhütnameler geçersizdir.
Kira Sözleşmesinden Sonraki Bir Tarihte Verilmesi (En Önemli Şart)
Tahliye taahhütnamesinin geçerliliğini belirleyen en kritik unsur düzenleme tarihidir. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre; kira sözleşmesi ile aynı gün veya sözleşmeden önceki bir tarihte alınan tahliye taahhütnameleri GEÇERSİZDİR. Kanun koyucu, kiracının evi kiralayabilmek için baskı altında bu belgeyi imzaladığını kabul eder. Geçerli bir taahhütname, kiracı taşınmaza yerleşip özgür iradesine kavuştuktan makul bir süre sonra (örneğin 1-2 ay sonra) alınmalıdır.
Boş Tarihli Tahliye Taahhütnamesi Geçerli Midir?
Uygulamada ev sahipleri, kira sözleşmesi imzalanırken kiracıdan tarih kısımları boş bırakılmış bir tahliye taahhütnamesi almaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre; kiracı, boş kağıda imza atarak (beyaza imza) belgenin üzerinin sonradan doldurulmasına peşinen rıza göstermiş sayılır. Yani kiraya veren, boş tarihleri sonradan doldurarak işleme koyduğunda, kiracı "Ben imzaladığımda tarihler boştu" diyerek itiraz etse dahi, bu itirazı yazılı bir delille ispatlayamadığı sürece taahhütname geçerli kabul edilir.
(Not: Kiracılar açısından bu durum büyük bir risk oluşturduğundan, tarih kısımları boş olan hiçbir evrakın imzalanmaması tavsiye edilir.)
Tahliye Taahhütnamesine Dayalı Tahliye Süreci
Geçerli bir tahliye taahhütnamesi elinde bulunan kiraya veren, taahhüt edilen tarihte kiracı evi boşaltmazsa iki yola başvurabilir:
- İcra Takibi: İcra dairesi aracılığıyla "Tahliye Emri" gönderilir. Kiracı 7 gün içinde itiraz etmezse ve 15 gün içinde evi boşaltmazsa zorla tahliye edilir.
- Tahliye Davası: Sulh Hukuk Mahkemesi'nde doğrudan tahliye davası açılabilir.
Geçerli ve Geçersiz Taahhütname Karşılaştırması
| Durum / Senaryo | Hukuki Sonuç |
|---|---|
| Kira sözleşmesi ile aynı gün imzalanan taahhütname | GEÇERSİZ (Baskı altında imzalandığı kabul edilir) |
| Kiracı eve yerleştikten 2 ay sonra imzalanan taahhütname | GEÇERLİ |
| Sözlü olarak verilen tahliye sözü | GEÇERSİZ (Yazılı şekil şartı ihlali) |
| Tarih kısımları boş bırakılarak imzalanan taahhütname | GEÇERLİ (Aksini ispat yükü kiracıdadır) |
| Eşlerden sadece birinin imzaladığı aile konutu taahhütnamesi | GEÇERSİZ (Diğer eşin rızası gerekir) |
Y