Y
Ayıplı Mal Nedir?
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a göre ayıplı mal; tüketiciye teslimi anında, taraflarca kararlaştırılmış olan örnek ya da modele uygun olmaması veya objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan maldır. Ambalajında, kılavuzunda veya reklamlarında belirtilen özellikleri taşımayan, kullanım amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar da ayıplı kabul edilir.
(Not: Malın ayıplı olduğunun teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkması halinde, aybın teslim tarihinde var olduğu kabul edilir. Bu durumda malın ayıplı olmadığını ispat yükü satıcıya aittir.)
Tüketicinin Seçimlik Hakları Nelerdir?
Satın alınan malın ayıplı çıkması durumunda tüketicinin kanundan doğan 4 adet seçimlik hakkı bulunmaktadır. Tüketici bu haklardan dilediğini seçmekte özgürdür ve satıcı bu talebi yerine getirmek ZORUNLUDUR.
Sözleşmeden Dönme (Ücret İadesi)
Tüketici, ayıplı malı satıcıya iade ederek sözleşmeden dönebilir ve ödediği bedelin tamamının iadesini talep edebilir. Satıcı, malın iade edilmesinden itibaren derhal ödemeyi yapmakla yükümlüdür.
Ayıp Oranında Bedel İndirimi
Eğer tüketici malı o haliyle kullanmaya devam etmek istiyorsa, maldaki ayıp (kusur) oranında satış bedelinden indirim yapılmasını ve aradaki farkın kendisine iade edilmesini isteyebilir.
Ücretsiz Onarım ve Misliyle Değişim
Tüketici, malın bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere ücretsiz onarılmasını veya imkan varsa malın ayıpsız bir misliyle (yenisiyle) değiştirilmesini talep edebilir. Satıcı veya üretici, bu talebi azami tamir süresi (genellikle 20 iş günü) içinde yerine getirmelidir.
Tüketici Hakem Heyeti Parasal Sınırları
Tüketici uyuşmazlıklarında doğrudan Tüketici Mahkemesi'ne dava açılamaz. Uyuşmazlık bedeline göre öncelikle Tüketici Hakem Heyetine başvurulması zorunludur. Parasal sınırlar her yıl Ticaret Bakanlığı tarafından yeniden değerleme oranına göre güncellenmektedir.
| Uyuşmazlık Tutarı (Güncel Tebliğe Göre) | Başvuru Yapılacak Görevli Merci |
|---|---|
| Bakanlıkça belirlenen parasal sınırın ALTINDAKİ uyuşmazlıklar | İl veya İlçe Tüketici Hakem Heyeti |
| Bakanlıkça belirlenen parasal sınırın ÜZERİNDEKİ uyuşmazlıklar | Zorunlu Arabuluculuk sonrası Tüketici Mahkemesi |
(Not: Hakem heyetine yapılacak başvurularda herhangi bir harç veya masraf ödenmez, başvuru tamamen ücretsizdir.)
E-Devlet Üzerinden Başvuru Nasıl Yapılır?
Tüketici Hakem Heyetine başvurular kaymakamlıklara şahsen yapılabileceği gibi, en pratik yöntem olan E-Devlet üzerinden de kolayca yapılabilmektedir:
- E-Devlet sistemine giriş yapın ve arama çubuğuna "Tüketici Hakem Heyetlerine Başvuru İşlemi" yazın.
- Tüketici Bilgi Sistemi (TUBİS) uygulamasına yönlendirileceksiniz. "Yeni Başvuru" butonuna tıklayın.
- Şikayet edilen firmanın VKN/TCKN veya unvan bilgilerini girin.
- Uyuşmazlık konusunu, talep edilen seçimlik hakkı (örn: ücret iadesi) ve uyuşmazlık bedelini eksiksiz doldurun.
- Fatura, fiş, servis fişi, garanti belgesi ve varsa yazışma ekran görüntülerini sisteme PDF veya görsel olarak yükleyip başvuruyu tamamlayın.
Karara İtiraz ve Tüketici Mahkemesi Süreci
Tüketici Hakem Heyeti kararları tarafları bağlayıcıdır ve İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre ilam (mahkeme kararı) hükmündedir. Karar lehinize sonuçlandığında, satıcı kararı uygulamazsa doğrudan icra takibi başlatabilirsiniz.